Paroksizmalna noćna hemoglobinurija
Definicija
Paroksizmalna noćna hemoglobinurija (PNH) je stečeni klonalni poremećaj hematopoetskih matičnih ćelija, koji se odlikuje korpuskularnom hemolitičkom anemijom, otkazivanjem koštane srži i čestim trombotičnim događajima.
Pretraga
Pun naziv
Paroksizmalna noćna hemoglobinurija
Kratki naziv
Sinonimi
Marchiafava-Michelijeva bolest
Orpha broj
447
Kategorija
Podkategorija
Naziv na stranom jeziku
Prevalenca
1-9 / 100 000
Nasleđivanje
Period početka bolesti
ICD 10
D59.5
OMIM
300818 615399
UMLS
C0024790
GARD
7337
MEDDRA
10034042
Tekstualni opis
Bolest se može javiti u bilo kom uzrastu, ali najčešće pogađa mlade. Varijabilne kliničke manifestacije uključuju hemolitičku anemiju, trombozu velikih krvnih sudova (uključujući hepatičke, abdominalne, cerebralne i dermalne vene) i blagu do tešku hematopoetsku insuficijenciju koja može dovesti do pancitopenije. Bledilo, umor i kratak dah na fizičku aktivnost su uobičajene manifestacije. Hemoglobinurija dovodi do stvaranja klasično tamne mokraće tokom noći i ujutro, a pacijenti mogu imati bubrežnu insuficijenciju. Žutica može biti prisutna. U zavisnosti od njihove lokalizacije, tromboze (koje pogađaju 40% pacijenata) mogu se manifestovati kao abdominalni bol, intestinalna ishemija, hepatomegalija, ascites ili glavobolje. Pacijenti mogu imati gingivoragiju ili epistaksu. PNH je hronična bolest sa hemolitičkom krizom koja može biti izazvana sa nekoliko faktora, kao što su vakcinacija, operacija, određeni antibiotici i infekcije. Insuficijencija koštane srži može se javiti u početku ili kao kasna komplikacija bolesti (20% slučajeva).
Etiologija
PNH je uzrokovan somatskim mutacijama u PIGA genu (Xp22.1), koji kodiraju protein uključen u biosintezu glikozilfosfatidilinozitolnog (GPI) sidra. Mutacija se javlja u jednoj ili više hematopoetskih ćelija i dovodi do nedostatka (potpunog ili delimičnog) svih GPI-usidrenih ćelijskih membranskih proteina (najvažniji su CD55 i CD59).
Prognoza
bolest_prognoza
Diferencijalna dijagnoza
Diferencijalne dijagnoze uključuju sve druge oblike anemije (posebno autoimune hemolitičke anemije, vidi ovaj pojam), trombozu mezenterične arterije, opstrukciju portalnih vena i trombozu renalne vene.
Tretman
Lečenje je primarno simptomatsko: transfuzija i primena eritropoetina, glukokortikoida i antikoagulanata. U junu 2007. godine, ekulizumab (monoklonsko antitelo) dobio je odobrenje EU za lečenje PNH, što dovodi do smanjenja hemolize, potrebe za transfuzijama, umora, pojave tromboze i rizika od bubrežne insuficijencije. Međutim, samo transplantacija koštane srži trajno rešava hematopoetski defekt.
Dijagnostičke metode
Dijagnoza se zasniva na dokazivanju GPI-vezanog nedostatka antigena u crvenim ćelijama i granulocitima flow citometrijom. Molekularna analiza je nepouzdana za dijagnozu jer su uzročne mutacije nehomogene i ne ponavljajuće.
Antenatalna dijagnoza
Epidemiologija
Prevalenca se procenjuje na otprilike 1 / 500.000.